Groep 5
Tanny de Wilde, Minou Koppies

Thema 'onderwaterwereld'

Start- en gespreksactiviteiten

We starten ons onderwater thema met de vraag wie er weleens naar zee is geweest en wat er allemaal in de zee leeft. We bedenken met elkaar een heleboel zeedieren en brengen er ordening in aan: vissen, zoogdieren, week-, schelp- en schaaldieren. De kinderen nemen van alles mee voor op de thematafel: schelpen, krabben, zand, haaientanden, schelpen in allerlei soorten en maten, boeken, zeedierenweetjes en een aantal zeesterren. De zeesterren roepen direct allerlei vragen op: Hebben zeesterren ogen? En waar zitten die dan? Ook vragen kinderen zich of hoe het komt dat de zee zout is, hoe diep de diepste oceaan is, hoe oud een vis kan worden en hoe het kan dat er grote en kleine schelpen zijn. Kortom: een heleboel vragen waar we met elkaar antwoorden op gaan zoeken.

De kinderen zijn erg geïnteresseerd in alles wat met de dierenwereld te maken heeft. De meeste kinderen weten al het een en ander, sommigen gaan weleens vissen, zijn naar het Dolfinarium geweest of hebben een bezoek gebracht aan een dierentuin met een aquarium. Door de verscheidenheid en dieren en plantenleven onder water is er voor elk kind iets te vinden wat hem/haar interesseert.

Taal- en schrijfactiviteiten

We koppelen onze begrijpend lezen lessen en onze taallessen aan het onderwaterthema. We lezen teksten over zeeschildpadden, walvissen, dolfijnen, over koraal en koraalriffen en over potvissen die zijn aangespoeld op Texel. Tijdens het lezen leren we de kinderen verbanden te leggen, wat verwijswoorden zijn, hoe je een zelfstandig naamwoord van een werkwoord kunt onderscheiden en hoe je het beste kunt leren. We helpen kinderen ezelsbruggetjes te gebruiken om bijvoorbeeld de volgorde van de Waddeneilanden te onthouden of om te onthouden welk soort zeeschildpad in koude wateren voorkomt.

Ook leren de kinderen hoe ze informatie moeten ordenen door zelf informatieve teksten te schrijven voor het aquarium.

Reken- en wiskundeactiviteiten

Als we het hebben over de grootte van de oceaan, dan spreken we over kubieke kilometers. Zo’n grote hoeveelheid is best ingewikkeld om te begrijpen. Daarom nemen we de kinderen mee in een ontdekkingstocht langs inhoudsmaten waarbij de kubieke meter centraal zal staan.

Omdat niet alle zeedieren een plekje kunnen krijgen in ons aquarium, moeten we keuzes maken. Dit doen we door de stemmen van de kinderen te tellen. De uitkomsten zetten we in een staafdiagram zodat we snel kunnen zien welk dieren de meeste stemmen hebben.

Tijdens onze trektocht langs de verschillende zeedieren, bespreken we ook begrippen die aangeven hoe groot, zwaar of lang de dieren zijn. Ook bespreken we snelheden. Wist u bijvoorbeeld dat een potvis wel 50 ton kan wegen, de mannetjes tot 18 meter lang kunnen worden en de snelste zeeschildpad wel 35 km/u kan zwemmen? Meer hierover kunt u te zijner tijd lezen in het aquarium van ons Muzeeum.

Onderzoeksactiviteiten

Gedurende het thema gaan we van alles onderzoeken wat te maken heeft met de zee. Hoe beschermen zeedieren zich tegen vijanden? Waarom is koraal beschermd en mag je geen schelpen meenemen van vakantie? Waarom blijf je drijven als de zee heel zout is? Hoe komt het dat de maan zorgt voor eb en vloed? Waarom leggen zeeschildpadden zoveel eieren?

Constructieve en beeldende activiteiten

We maken in de klas een aquarium met daarin zeedieren en -planten. Daarvoor zullen we gaan knutselen en tekenen met verschillende materialen.

Excursie

Wij willen graag op excursie naar een aquarium om te bekijken hoe het zeeleven er daar uitziet.

Doelen: 

Wij werken tijdens dit thema aan de volgende doelen:

Kerndoel 39: de leerlingen leren met zorg om te gaan met de zee en het leven daarin. We bespreken hoe belangrijk de zee is en wat wij kunnen doen om de zee schoon te houden.

Kerndoel 41: de leerlingen leren over de bouw van planten, dieren en mensen en over de vorm en functie van hun onderdelen. We leren welke dieren en planten in de zee leven. We leren over verschillende soorten zeedieren en zeeplanten. We leren hun hoe ze zich tegen vijanden beschermen dmv elektriciteit, stekels, gif, het leven in groepen of het aannemen van een schutkleur. We zoomen in op een aantal zeedieren en leren meer over de manier waarop ze zich voortplanten, wat ze eten en waar in de zee ze voorkomen.

Kerndoel 43: de leerlingen leren hoe je weer en klimaat kunt beschrijven met behulp van temperatuur, neerslag en wind. We leren dat de zee invloed heeft op het klimaat in een land. We leren over de waterkringloop.

Kerndoel 46: de leerlingen leren dat de positie van de aarde ten opzichte van de zon, seizoenen en dag en nacht en eb en vloed veroorzaakt.

Kerndoel 48: De leerlingen leren over de maatregelen die in Nederland genomen worden/werden om bewoning door water bedreigde gebieden mogelijk te maken. We hebben het over de afsluitdijk en de Deltawerken. We bespreken zout en zoet water en dat we in Nederland onder NAP leven. We bespreken het belang van duinen en we praten over onze polders.

Kerndoel 50: de leerlingen leren omgaan met kaart en atlas, beheersen de basistopografie van Nederland, Europa en de rest van de wereld en ontwikkelen een eigentijds geografisch wereldbeeld. We leren dat er vier oceanen zijn: de Stille (of Grote) Oceaan. Dit is de grootste en diepste oceaan. Hij is bijna zo groot als de overige drie oceanen bij elkaar. Daarna volgt de Atlantische Oceaan, de Indische Oceaan en de Noordelijke IJszee